Επανασύνδεση του Κυπριακού με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας

            Την επανασύνδεση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ, πρωτίστως με τη διαδικασία λύσης του Κυπριακού και μετά με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Άγκυρας, αποφάσισαν, ο Πρωθυπουργός Γ.Α. Παπανδρέου και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Δ. Χριστόφιας, στις  πολύωρες συζητήσεις τους, κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσημης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στη Μεγαλόνησο. Πάντως, Λευκωσία και Αθήνα, μετά τις συνομιλίες Χριστόφια - Παπανδρέου, στέλνουν ισχυρό μήνυμα στην   Τουρκία, στην ΕΕ ,αλλά και στη διεθνή κοινότητα, ότι αν η Τουρκία δεν υλοποιήσει τις ανειλημμένες υποχρεώσεις της προς  όλα τα μέλη της  ΕΕ, τότε, δεν θα περάσει ανεμπόδιστα και χωρίς κυρώσεις την αξιολόγηση του  Δεκέμβρη.  Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του Πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου: «δεν είμαστε και μαζοχιστές. Δεν μπορούμε να δεχθούμε να προχωρήσει ανεμπόδιστα η Τουρκία σε πλήρη ένταξη στην Ένωση, χωρίς πρώτα επίλυση του Κυπριακού πάνω στη σωστή βάση». Τη διαχρονική στήριξη της Ελλάδας στην Κύπρο, επισήμανε ο κ. Παπανδρέου υπογράφοντας στο βιβλίο επισκεπτών στο Προεδρικό Μέγαρο:  «Η Ελλάδα είναι ξανά δίπλα στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενεργά, όχι με λόγια, αλλά με πράξεις. Κανένας δεν πρέπει να ξεχνά και εμείς δεν ξεχνάμε ότι η αιτία του κυπριακού προβλήματος είναι η εισβολή και η κατοχή από τουρκικά στρατεύματα».

Ωστόσο,  Ελλάδα και Κύπρος, θα έχουν πολύ δύσκολο έργο στις Βρυξέλλες στη Σύνοδο Κορυφής. Οι συγκυρίες  και οι συσχετισμοί στους κόλπους της Ε.Ε., μάλλον δεν είναι ευνοϊκές για τα ελληνικά και ελληνοκυπριακά σχέδια , για τη διασύνδεση του Κυπριακού με την  ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.  Ο γαλλογερμανικός άξονας που αντιδρούσε στην ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. έχει αποδυναμωθεί. Η   Γερμανία διαφοροποιείται, καθώς οι ανάγκες συγκρότησης  κυβερνητικού συνασπισμού με τους Ελεύθερους Δημοκράτες (FDP) που έχουν πιο ανεκτική στάση απέναντι στην Τουρκία, υποχρεώνει την Καγκελάριο Ά.Μέργκελ να μην συμπαραταχτείς πλήρως με τη Γαλλία στο θέμα της μη ένταξης της  Τουρκίας στην Ε.Ε.. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανόν, ο Πρόεδρος της Γαλλίας Ν.Σαρκοζί  να  απομονωθεί στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, καθώς η Αγγλία, η σουηδική προεδρία, οι ΗΠΑ και αρκετές  ευρωπαϊκές χώρες,  προωθούν  τη μη επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία και την απρόσκοπτη συνέχιση της ενταξιακής διαδικασίας. Αλλά και η Ελλάδα παραμένει υπέρμαχος  της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., έστω υπό προϋποθέσεις.

Παρόλα αυτά όμως, Ελλάδα, Γαλλία, Αυστρία και Κυπριακή Δημοκρατία, διατηρούν το δικαίωμα του βέτο στη ένταξη της Τουρκίας ή στο «πάγωμα» των ενταξιακών διαδικασιών, αφού οι αποφάσεις στο Συμβούλιο Αρχηγών λαμβάνονται ομόφωνα. Γι’ αυτό ακριβώς,  η αμερικανοβρετανική διπλωματία και η Σουηδική Προεδρία προωθούν την εξάμηνη αναβολή, ως εναλλακτική λύση,   προκειμένου να αποφύγει η Τουρκία δυσάρεστες εξελίξεις (βέτο) κατά την αξιολόγηση του Δεκεμβρίου. Εκτιμούν, ότι στο διάστημα αυτό,  θα μπορούσε να επιβληθεί μία λύση στο Κυπριακό και  επομένως, να αρθεί το μεγάλο εμπόδιο στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ε.Ε..  Όμως η Τουρκία είναι υπότροπος, αφού στην «αντιδήλωση της Ε.Ε. της 21ης  Σεπτεμβρίου 2005», είχε δοθεί παράταση μέχρι τέλος του 2009, προκειμένου η Τουρκία να ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της στα κυπριακά πλοία και αεροσκάφη, υλοποιώντας  το Πρωτόκολλο Τελωνειακής Σύνδεσης. Πάντως, σε συζήτηση που είχαμε με υψηλόβαθμο στέλεχος του Υπουργείου Εξωτερικών,  επέμενε,  ότι, η ελληνική διπλωματία προσανατολίζεται να αρνηθεί πρόταση για αναβολή της αξιολόγησης της Τουρκίας το Δεκέμβρη στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε.

Αποκαλυπτική  των προθέσεων της Τουρκίας για την Κύπρο είναι η δήλωση του προέδρου της Τουρκίας Αμπντουλάχ Γκιουλ., ότι  «η  Τουρκία δεν μπορεί να προχωρήσει μονομερώς στην κατάργηση των περιορισμών που ισχύουν για τη χρήση των τουρκικών λιμανιών από σκάφη νηολογημένα στην Κυπριακή Δημοκρατία, αν δεν αρθούν ταυτόχρονα και οι περιορισμοί που ισχύουν σε βάρος των Τουρκοκυπρίων στις εμπορικές συναλλαγές τους με την ΕΕ.».